Volt en issue ownership

Sinds ik actief ben voor Volt, heb ik niet eerder zo sterk het gevoel gehad dat onze samenleving – en die van onze buurlanden – in het teken staat van verkiezingen. Dat gevoel is er nu wel. Ik vraag me af: is dit tijdelijk, of komt het doordat ik zelf politiek actiever ben geworden?

In Nederland hebben we in korte tijd meerdere verkiezingen gehad: de Tweede Kamerverkiezingen in november 2023 en oktober 2025, recent de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2026, en volgend jaar alweer de Provinciale Statenverkiezingen, gevolgd door de Eerste Kamerverkiezingen.

Ook in andere Europese landen is het verkiezingstempo hoog. Zo waren er afgelopen weekend gemeenteraadsverkiezingen in Frankrijk. In Duitsland vonden op 8 maart onder andere lokale verkiezingen plaats in Bayern en parlementsverkiezingen in Baden-Württemberg. Op 22 maart volgden daar nog zogenoemde Stichwahlen in Bayern en parlementsverkiezingen in Rheinland-Pfalz. Later dit jaar staan verkiezingen gepland in onder meer Sachsen-Anhalt, Berlijn en Mecklenburg-Vorpommern. En zo zijn er in meerdere EU-landen verkiezingen gaande of net geweest.

Wat mij daarin bezighoudt, is het stemgedrag van kiezers. Wat kunnen we telkens opnieuw leren van verkiezingsuitslagen? En wat betekent dat voor de manier waarop wij – bijvoorbeeld vanuit Volt – in gesprek gaan met potentiële kiezers?

Ik leg die inzichten graag naast analyses zoals die van Tom van der Meer en anderen over de Tweede Kamerverkiezingen van 2023, met name over de rol van ‘issue ownership’. Een belangrijke conclusie daaruit is dat kiezers die hun keuze pas laat maken, zich vaak laten leiden door de thema’s die op dat moment het meest spelen.

Voor Volt ligt daar een duidelijke kans. Ons onderscheidende profiel is het pan-Europese karakter: de grote, actuele uitdagingen van deze tijd vragen om samenwerking over grenzen heen. Volt is de enige partij die daadwerkelijk Europees georganiseerd is, wat helpt om slagkracht en besluitvorming te versterken.

Daarnaast is pariteit een belangrijk Volt-thema. We streven naar een gelijke vertegenwoordiging van mannen en vrouwen in alle belangrijke posities, zoals co-voorzitterschappen en kandidatenlijsten.

De recente gemeenteraadsverkiezingen laten zien dat dit aanslaat. In onder andere De Bilt, Soest, Houten, Zeist en Enschede kregen vrouwelijke Volt-kandidaten de meeste voorkeursstemmen, zelfs wanneer zij niet de lijsttrekker waren. Ook in de media krijgt dit aandacht. Dat suggereert dat thema’s als pariteit en gendergelijkheid steeds meer resoneren – en dat is een ontwikkeling waar we op kunnen voortbouwen, ook al vraagt de terminologie soms nog om extra uitleg.